عکاسی مفهومی چیست؟
راهنمای جامع عکاسی کانسپچوال

 

در عکاسی مفهومی، جایی که هنرهای زیبا، عکس‌ها و قوه تخیل انسانی با هم تلاقی می‌کنند، ایده، نقش مرکزی دارد. در این مقاله ما تلاش می‌کنیم تا توضیح دهیم که چگونه با استفاده از دوربین و دیگر ابزارهای هنری دیجیتال یا آنالوگ به سبک عکاسی مفهومی خود جان بدهید و آن را خلق کنید، فراموش نکنید که راهنمایی گرفتن از حرفه‌ای‌ها در هر کلاس عکاسی در مدرسه عکاسی آرتسنس می‌تواند به ارتقای کار شما کمک کرده و آن را متمایز کند.

عکاسی مفهومی یا ( Conceptual Photography ) به یک موضوع خاص یا سبک خاصی از عکاسی محدود نیست، بلکه یک نوع عکاسی ایده محور است.همانطور که در کلاس داستان‌گویی با عکاسی مدرسه آرتسنس هم درباره آن صحبت می‌شود، در این سبک از عکاسی شما با یک داستان یا مفهوم شروع می‌کنید و از یک دوربین و همچنین نرم افزار‌های مختلف در فرآیندی خلاقانه برای رسیدن به دیدگاه خود استفاده می‌کنید. عکس‌های مفهومی در دسته بندی عکاسی فاین آرت قرار می‌گیرند، به شکلی که در عکاسی مفهومی، هنرمندان تجسمی برای معرفی ایده‌های خود فراتر از مستندسازی صرف می‌روند و از ابزارهای دیجیتالی استفاده می‌کنند تا یک عکس را بسازند نه اینکه فقط عکسی بگیرند.

 

عکاسی مفهومی یا به عبارت دیگر عکاسی کاسپچوال، اگرچه مقوله‌ای متمایز است، اما یک عکس مفهومی می‌تواند از ژانرهای مختلف عکاسی بیرون بیاید. یک تصویر مفهومی ممکن است عناصری از عکاسی منظره، عکاسی طبیعت بی جان، عکاسی پرتره و حتا عکاسی مستند را در خود جای دهد. درست است که در نگاه اول به نظر می‌آید که سورئالیسم و عکاسی انتزاعی(آبستره) اغلب پتانسیل بیشتری برای خلق عکس‌های مفهومی دارند، اما واقعیت این است که هیچ محدودیتی در روش‌ها، ژانرها و سبک‌های مختلف عکاسی استفاده شده برای خلق تصاویر مفهومی وجود ندارد.

و از طرف دیگر، اینکه گفته می‌شود عکس‌های مفهومی  قطعن از علایق و ایده‌های عکاس سرچشمه می‌گیرند، به این معنا نیست که نمی‌توانند در عکاسی تجاری مورد استفاده قرار بگیرند. تبلیغات از عکس‌های مفهومی برای انتقال پیام و فروش محصولات استفاده می‌کنند، علاوه بر این، پرتره‌های مفهومی از عکس‌های مد و فشن روز گرفته تا کمپین‌های محصولات زیبایی، اغلب در محیط‌های تجاری مختلف دیده و استفاده می‌شوند. 

البته این موضوع در مورد انواع مختلف هنر و به ویژه در مورد اشکال مختلف هنر مفهومی قطعن صدق می‌کند.  آنیا آنتی، عکاس مفهومی که عکس‌های سورئال و خودنگاره‌ زیادی خلق می‌کند، درباره اهمیت ایده‌پردازی در عکاسی کانسپچوال می‌گوید: «برخی افراد برای انجام خواسته‌هایشان توانایی تکنیکی لازم را ندارند، اما همین افراد هم اگر دیدگاه، ایده یا طرزفکری را در اثرشان داشته باشند هم کارشان جالب خواهد بود. از طرف دیگر برخی از افرادی که بیشتر بر روی تکنیک تمرکز می‌کنند تا ایده، ممکن است از نظر فنی خوب باشند، اما چیزی که خلق می‌کنند خسته کننده و بی معنا خواهد بود.»

 

برای پیدا کردن یک ایده جذاب در عکاسی، باید به دنبال الهام گرفتن باشید. آنیا آنتی در این‌باره می‌گوید: «الهام مانند عضله‌ای است که باید تمرینش بدهی.» می‌توان آن را به کتابخانه‌ای از تجربیات بصری تشبیه کرد که در طول زمان جمع آوری‌اش می‌کنید. با ایجاد یک دفتر ثبت ایده برای خودتان، می توانید از آثار، هنرمندان و اید‌ه‌های مختلف استفاده کنید تا به توسعه مفاهیم منحصر به فردی  که می‌توانید داشته باشید کمک کنید.

آنیا آنتی در این‌باره توصیه می‌کند: « نه فقط عکاسی بلکه انواع مختلف هنر را ببینید و مطالعه کنید و کارهای هنرمندان مفهومی مورد علاقه خود را دنبال کنید. به بازدید از گالری‌ها و موزه‌ها بروید تا بیشتر و بهتر هنر را درک کنید. مهم است که سلیقه و دید هنری خودتان را به همین ترتیب و به مرور بسازید، یادتان باشد که شما به راحتی  می‌توانید تکنیک‌ها و نرم افزار‌ها مورد استفاده در عکاسی کانسپچوال را یاد بگیرید اما مشکل اصلی که من در آثار خلق شده توسط تازه‌کارها می‌بینم نداشتن دیدگاه و ایده است.» 

 

هدف شما هر چه که باشد خواه خلق پرتره‌های مفهومی خیره‌کننده، مناظر فراواقعی و یا ترکیب‌بندی‌های سورئال طبیعت بی‌جان، در هر صورت در مجلات هنری، زندگی روزمره یا پلتفرم‌های مختلف، می‌توانید نمونه‌های برجسته‌ای از عکاسی مفهومی برای الهام گرفتن در کار خود پیدا کرده و از آنها ایده بگیرید. حتا سعی کنید عکس‌هایی از هنرمندان دیگر را که دوست دارید بازآفرینی کنید. به شرطی که در زمان بازآفرینی با شبیه سازی کمی تغییر در آن به وجود بیاورید این کار می‌تواند یک تمرین مفید ایده‌پردازی برای شروع کار شما باشد.

بعد از جمع آوری الهامات و ایده‌های مختلف و شکل گرفتن یک ایده مشخص و روشن در ذهنتات از چیزی که می‌خواهید بسازید یا خلق کنید، قدم بعدی این است که آن ایده را را به اجرا برسانید.

آنتی می‌گوید: «من کارم را با تجسم بصری ایده‌ام شروع کرده و سپس آن را در فتوشاپ یا ایلاستریتور ترسیم می‌کنم، گاهی اوقات به طرحهایم رنگ هم اضافه می کنم، این به من کمک می‌کند تصویر کلی اثرم و مفهومی که می‌تواند داشته باشد را بهتر ببینم. بخصوص وقتی که با یک تیم کار می‌کنید رسیدن به این تصویر کلی کار بسیار کار مفیدی است.» طرح شما می‌تواند به سادگی فیگورها و یادداشت‌های اولیه باشد، یا می‌تواند جزئیات بیشتری داشته باشد. هرچه باشد قطعن این نمای بصری اولیه به شما کمک کند ایده خود را به خوبی به چیزی ملموس تبدیل کنید.

 

میشل دیوید آدامز، عکاس با سابقه در پرتره‌های سورئال و هنر مفهومی، می‌گوید: «طرح خود را کالبدشکافی کنید و آن را به شکل جزئیات و عناصر مختلف در تصویر تقسیم‌بندی کنید.» در مورد ترکیب بندی، پالت رنگ، لوازم جانبی یا نورپردازی  خهم نکات لازم را یادداشت کنید، همه را بنویسید و از این یادداشت‌ها برای برنامه‌ریزی نحوه عکاسی ایده‌ای که دارید استفاده کنید.

آنتی می‌گوید: «معمولن من فقط یک عکس نمی‌گیرم، بلکه متریال را جمع‌آوری می‌کنم تا بعدن در فتوشاپ عکس دیگری بسازم.» بسیاری از عکاسان مفهومی با ترکیب عکس‌های مختلف با هم کار می‌کنند، در آثار آنها چندین تصویر با هم ترکیب و یک عکس نهایی ساخته می‌شود. تصاویر اولیه همیشه فریم‌های کاملی نیستند، بلکه شات‌های ساده‌ای از اجزا یا عناصر مختلفی هستند که عکس نهایی  را خواهند ساخت.

یادداشت‌ها و طرح‌هایی که در مرحله قبلی تهیه کرده بودید در این مرحله به شما کمک می‌کند بفهمید برای عکاسی به چه چیزهایی نیاز دارید. اگر یک چیدمان انجام می‌دهید یا از عکاسی صحنه‌پردازی شده استفاده می‌کنید بسیار مهم است که به نور و رنگ‌های موجود در عکس توجه کنید. اگر یک عکس دارای نور پس‌زمینه و دیگری نور از کنار باشد  و قرار باشد که این دو با هم ادغام شوند، خب این دو فریم اصلن باهم همخوانی ندارند. همینطور، اگر یک عکس در فضای داخلی با دمای رنگ پایین‌تر گرفته شده باشد و عکس دیگری در فضای باز در ساعت طلایی گرفته شده باشد، به نظر نمی‌رسد که این دو قاب در یک تصویر بتوانند جا بگیرند.ف

 

تا جای ممکن همه کارها را در دوربین و در زمان عکاسی انجام بدهید که مجبور نشوید زمان زیادی را برای دستکاری‌های پیچیده نرم‌افزاری در عکستان صرف کنید. برای اینکه یک ترکیب واقع گرایانه بسازید، باید جزء به جزء صحنه را طراحی کنید و تا آنجا که ممکن است در همان صحنه عکس‌ها را بگیرید. آنتی می گوید: «من به ندرت از عکاس‌های استوک موجود در اینترنت در آثارم استفاده می‌کنم و برعکس همه تلاشم این است که هر چیزی برای تصویر نهایی نیاز دارم از عکس‌های خودم باشد.»

عکس‌تان را خلق کنید

هنگامی که تمام عناصر خود را جمع آوری کردید، زمان آن است که خلاقیت خود را به نتیجه برسانید.  آنتی می‌گوید:« بعد از اینکه عکاسی را تمام کردم، به سراغ کامپیوترم می‌روم. اینجاست که آن جادوی نهایی اتفاق می‌افتد. این هیجان‌انگیزترین بخش کارم است، زیرا این مرحله دقیقن زمانی است که می‌توانم سرانجام ببینم تصویر نهایی‌ام چگونه خواهد بود.»

بعضی از عکس‌های مفهومی ممکن است فقط نیاز به ویرایش یا روتوش داشته باشند تا کامل شوند، اما بعضی دیگر هم کار بیشتری می‌برند تا به یک ایده تحقق ببخشند. 

 

در سبک کاری آدامز، فرآیند پس پردازش ساده‌تر است و فقط شامل « ادغام عکس‌ها، ماسکه کردن و تطبیق رنگ» می‌شود. برای ادغام کردن عکس‌ها با یکدیگر نیاز به دانش فتوشاپ دارید که می‌توانید در کلاس آموزش فتوشاپ مدرسه آرتسنس به خوبی آن را یاد بگیرید اما اگر به اندازه کافی بر روی فتوشاپ مسلط هستید و فقط لازم است یاد بگیرید که چگونه عکس‌ها را با هم ترکیب کرده و یک عکس جدید بسازید، پس از انداختن تصاویر بر روی همدیگر اولین ماسک لایه خود را بسازید یا از ماسک های لایه برای ترکیب تصاویر با استفاده از مواردی که در کلاس فتومونتاژ مدرسه عکاسی آرتسنس یاد می‌گیرید استفاده کنید.